Elektrik Tesisat Ölçümü

ELEKTRİK TESİSAT ÖLÇÜMÜ


Elektrik tesisat ölçümü Çalışma ve sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belirlenmiş olan İş Sağlığı ve Güvenliği kapsamında yer alan İş Ekipmanları Yönetmeliği ek 3 maddesinde belirtildiği üzere yapılmalıdır. Bu ölçümler elektrik aletleri paratoner ve topraklama kontrollerinin bir yıllık periyotlar halinde yapılmasının zorunlu olduğunu belirtir. Kullanılan elektrik tesisatının iş sağlığı ve güvenliği açısından güvenlik sağladığı ve risk taşımadığını belirlemek için yapılmalıdır. Elektrik tesisatının kontrolü yıllık periyotlar olacak şekilde zorunlu kılınmıştır. Tesisatta zaman içerisinde oluşacak riskler belirlenmediği zaman ciddi kazalara yol açma durumu oluşur. Bu sebeple işletmeler için elektrik tesisat ölçümü zorunlu kılınmıştır.
Elektrik Tesisat Ölçümünün Önemi
Günümüzde tesislerde elektrik olmazsa olmaz gerekenlerden bir tanesidir. Elektrik tesisatının ölçümü çalışan işçi güvenliği ve sağlığı, elektrik tesisatına bağlı olabilecek kazaların, yaralanmaların ve can kaybının önüne geçmek için büyük önem taşır. Yaşanabilecek olası elektrik tesisatı kazaları tesiste çok ciddi şekilde kayıplara neden olabilir. Bu kazalar tesis için maddi olarak büyük zararlar verebilir. Elektrik kazaları yangın ve patlama gibi büyük zararlar meydana getirebilir. Bu maddi kayıpların önüne geçebilmek için de yapılacak olan elektrik tesisat işlemleri oldukça önemlidir. Elektrik tesisatı bileşenleri uygun ekipman kullanılmadığında ve yanlış işlemler dolayısı ile kazalara sebep verecek risk oluşturabilir. Tesisatın içerisinde yer alan malzemelerde gözden kaçan herhangi bir durumda risk oranı da artmaktadır. Tesisatta yapılacak olan kontroller sayesinde oluşabilecek ve gözden kaçan bu durumlarda da risk ortadan kaldırılır. Tesisatta eğer varsa kontroller esnasında raporlanacak olan risk faktörleri de herhangi bir kaza yaşanmasının  önüne geçmede önemli bir adımdır. Bu sayede yaşanacak can ve mal kayıpları da önlenmiş olur.
Elektrik Tesisat Ölçümü İşlemleri Nasıl Yapılır?
Elektriksel tesisat birçok elemanın bir araya gelmesiyle oluşmaktadır. İşletmelerde kullanılan bu tesisatın standartları ve gereklilikleri ilgili yönetmeliklerde belirlenmiştir. Elektrik tesisat ölçümünde işletmeler tarafından kablo şaftı, branşman, enerji odası, dağıtım ve sayaç panoları, buatlar, prizler, aydınlatma elemanları kontrol edilmeli ve standartlarda belirtilen şartlara uygun olup olmadığı incelenmelidir. Elektrik tesisat ölçümü işlemlerinde özellikle termal kamera tarafından yapılacak olan ölçümler büyük önem taşır. Termal kameralar ısı ölçümü yaparak belirlemeler yapmaktadır. Termal kameralar ve uzaktan ölçüm yapmakta olan ölçüm cihazları eğer oluşmuş olan bir arıza varsa bu arızanın yaymış olduğu ısıyı ölçerek ölçümü bir termal görüntü oluşturarak gösterir. Bu sayede eğer herhangi bir arıza varsa termal kamera sayesinde tespit edilir ve risk büyük hasarlara yol açmadan raporlanarak önüne geçilmiş olur. Bunun yanında topraklama hattının doğru biçimde çalışıp çalışmadığını kontrol etmek için süreklilik testi uygulanır. Bu sayede topraklama hattının kullanımında olan hatalar ve hattın son kullanıcıya kadar ulaşma işlemini sağlayıp sağlamadığı incelenir. Elektrik tesisatında yer alan kaçak akım koruma röleleri de kontrol edilerek düzgün çalışıp çalışmadığı tespit edilir. Tesisattaki kontroller ve gereklilikler İş Ekipmanları Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği içerisinde belirtilmiştir. Tesisatın kontrolü Elektrik Mühendisleri Odası bünyesine kayıtlı olan ve elektrik iç tesisatları denetimi eğitimini başarılı şekilde tamamlamış ve bu eğitim sertifikasına sahip olan elektrik mühendisleri tarafından yapılır.
Elektrik Tesisat Ölçümlerinde Hangi Ölçümler ve Kontrol İşlemleri Gerçekleştirilir?
Elektrik tesisat ölçümleri yapılırken tesisatta birçok ölçüm işlemği yapılmaktadır. Bu işlemler:
    Toprak özgül direnç ölçümü işlemi,

  •     Topraklama direncinin ölçülmesi işlemi,
  •     Beslemenin otomatik olarak kesilip kesilmediğinin kontrolü işlemi,
  •     Çevrim empedansı işleminin kontrolü,
  •     Kaçak akım koruma düzeni işlemlerinin kontrolü,
  •     Ana ve tamamlayıcı potansiyel dengeleme iletkenleri bağlantı elemanlarının ölçülmesi ve sürekliliğinin denetlenmesi işlemi,
  •     İzolasyon direnci ölçümü işlemi,
  •     Gerilim düşümü ölçümü işlemleri,
  •     Pano iletkenliği bağlantı kontrol işlemleri,

Pano ve sigorta kutuları içerisinde yer alan kabloların mekanik etkilere karşı kontrolü işlemi,
Şeklinde ölçüm işlemleri uygulanmaktadır. Tesisin ölçüm işlemlerinden en önemlilerinden bir tanesi de topraklama yayılma direncinin ölçülmesidir. Topraklama işlemi tesisin dokunma gerilimi bakımından yeterli seviyede olup olmadığı topraklama direnci ölçülmesi işlemiyle belirlenmemektedir. Paratoner bakımı işlemleri de elektrik tesisatı işlemlerinde yapılması gereken ölçümler arasında yer almaktadır. Paratoner ölçüm işlemleri Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında yılda en az bir kere olmak şartıyla yetkili olan kişiler tarafından yapılmalıdır.